Donuk Omuz Sendromu

Omuz bölgesinde sürekli olarak bir ağrı ve tutulma hissi ile ortaya çıkan donuk omuz sendromu aynı zamanda adezil kapsül iltihabı da denilmektedir. Toplumda çok sık karşılaşılmasına rağmen pek iyi bilinmeyen bir sorundur.

Donuk Omuz Nedir?

Ortopedi ve travmatoloji bölümünde en sık karşılaşılan problemlerden birisi olan donuk omuz sıklıkla kadınlarda görülmektedir. Hareket kaybına yol açan bu hastalıkta ayrıca ağrı da yaşanmaktadır. İleri vakalarda ise omuz hareketleri ileri derecede kısıtlandığı için dolaptan bir şey alma, diş fırçalama, etek ilikleme ya da saç toplama gibi günlük fonksiyonlarda zorluklar yaşanır. Birçok donuk omuz hastasında gece ağrısı görülür. Donuk omuzun ilk belirtisi hastaların omuzlarını incitmiş gibi hissettikleri omuz ağrıları olmaktadır.



Donuk Omuz Sendromunun Belirtileri

Donuk omuz sendromunun ilk belirtisi Ağrı olmaktadır. Hastalığın tedavi edilmemesi durumunda hastalarda görülen diğer belirtiler arasında ise şunlar bulunur:

  • Kolun belli bir noktadan daha yukarı kaldırılamaması,
  • Kolun döndürülememesi,
  • Omuzda görülen ve günlük işleri yapmayı zorlaştıracak derecedeki ağrılar,
  • Uyumayı zorlaştıran şiddetli omuz ağrıları,
  • Kolun hareketi ile birlikte artan omuz ağrıları,


Donuk Omuz Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Toplumumuzda erkeklerden daha fazla kadınlarda görülen donuk omuz sendromu özellikle 40 yaş üzerindeki kadınlarda daha sık görülmektedir. Bazı idiopatik denilen bazı vakalarda yaşanan bir omuz incelemesinden yıllar sonra donuk omuz sendromu ortaya çıkabilir.

Donuk omuz sendromunun ortaya çıkmasında omuz eklem tendon yırtıkları, omuz eklem kireçlenmeleri, travma veya cerrahi sonrası omuz eklem hareketliliğinin kısıtlılığı bulunmaktadır.

İdiopatik olan domuz hastalarının özellikle boyun problemleri, kadınlarda meme hastalıkları, kalp problemleri, kolesterol yüksekliği, tiroid problemleri ve şeker hastalığının bulunup bulunmadığı araştırılması gerekmektedir. Ayrıca günümüzde hastaların çoğunun yoğun stres altında olması sebebiyle donuk omuz sendromu görülmektedir. Şeker hastalığına bağlı olarak görülen donuk omuz sendromunda ise hastaların tedaviye cevap vermemesi ya da tedavinin yetersiz gelmesi bulunmaktadır.



Donuk Omuz Evreleri

Donuk omuz sendromu klinik tablosu genellikle 3 evre şeklinde seyretmektedir.

1. Evre (Yangı Evresi)

Donuk omuz sendromunda ilk evrede omuz eklemlerinde başlayan şiddetli ağrıyı ilerleyen dönemlerde eklem tutukluğu takip etmektedir. Bu evrede görülen omuz ağrıları özellikle geceleri daha fazla şiddetlenir ve omuz tutukluğu sendromunun ilk evresi 2 ila 9 ay arasında sürebilir.

2. Evre (Donma Evresi)

Donuk omuz sendromunun ikinci evresinde ağrı kısmen hafiflemekle birlikte tutukluk devam eder ve hastalar günlük işlerini yaparken omuz hareketlerini yapamaz hale gelirler. Donuk omuz sendromunda ikinci evre 4 ila 6 ay arasında sürebilmektedir.

3. Evre (Çözülme Evresi)

Ağrıların gittikçe azaldığı ve omuz ekleminde görülen tutukluğun ve hareket kısıtlılığının giderek azalmaya başladığı dönem üçüncü evre olmaktadır. Diğer bir deyişle iyileşme evresi olan 3 evrede 6 ay ile 3 yıl arası sürebilmektedir.

Donuk Omuz Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Donuk omuz sendromunun teşhis edilebilmesi için öncelikle hastaların yaşadığı belirtileri tam ve doğru bir şekilde hekimlerine bildirmeleri gerekmektedir. Daha sonrasında hekimler hastalara fiziki muayene yaparlar. Bu muayenede kol yukarı kaldırılır ve kendi etrafında hareket ettirilir. Yapılan bu muayenede kolun ne kadar hareket ettiği ve hareketin ağrıya  sebep olup olmadığı gözlemlenir. Daha sonrasında doktorlar omuz röntgeni ya da diğer görüntüleme tetkiklerini isteyebilir. Tetik sonuçları ile birlikte fiziki muayene bulguları kullanılarak tanı konulmuş olur.


Donuk Omuz Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Donuk omuz tedavisinde öncelik hastaların omuzlarında yaşadıkları ağrının azaltılarak omuz ekleminin daha hareketli hale getirilmesidir. Bu amaçla da ödem azaltıcı ilaçlar ve ağrı kesicilerin yanı sıra omuz eklem enjeksiyonları ve fizik tedavi uygulanmaktadır. Bu tedavi yöntemi ile hastaların hissettikleri ağrılar azaltılır ve omuz eklemi daha etkin bir şekilde kullanılması için hastalar teşvik edilir.

Kortizon İğneleri

Şişme ve hassasiyeti azaltmaya yardımcı olan kortizon iğneleri doğrudan omuz ekleminin içine enjekte edilmektedir. Bu durum donmuş omuz durumunu geçirmemekle birlikte ağrıyı azalttığı için omuz esnetme hareketlerini yapmaya olanak tanımaktadır.

Artroskopik Cerrahi

Donuk omuz sendromunun tedavisinde kullanılan yöntemlerden birisi de artroskopik cerrahi olmaktadır. Bu işlem ile amaçlanan donan omuz kapsüllerindeki yapışıklıkların giderilmesidir. Genel anestezi altında uygulanan artroskopik cerrahi de omuz eklemi açılmadan kapsüldeki daralma görülen bölgeler artroskopik olarak gevşetilir. Bu operasyon ile omuz eklem hareketliliği sağlanır ve donuk omuz sendromu hızlı bir şekilde tedavi edilir. Ayrıca bu işlem sırasında hastalar genel anestezi altında muayene edilerek hareket kaybının olup olmadığı da fiziki muayene ile takip edilir.

Artroskopik Cerrahi Sonrasında Fizik Tedavi Gerekli midir?

Artroskopik cerrahi sonrasında hastalar ağrı hissetmektedir. Bu sebeple de operasyon sonrasında rehabilitasyonun mutlaka uygulanması gerekir. Özellikle ameliyatın ardından ilk gün hastalarda ağrı şikayeti sıklıkla görülmektedir ve bu dönemde ağrı kesiciler kullanılarak hastaların ağrısı hafifletilir.

Fizik tedavi ise genellikle ameliyattan sonraki gün başlar. Fizik tedavinin planlanmasında ameliyatı yapan hekimin bulguları ve fizik tedavinin uzmanının birlikte çalışması gerekmektedir çünkü ameliyatı yapan hekimin fizik tedavi iyi yönlendirmesi son derece önemli olmaktadır. Başlangıç aşamasında hekim hastaya kendi başına yapabileceği basit egzersizleri anlatır ve hasta bu egzersizleri en kısa zamanda uygulamaya başlarının hareketlerine tam olarak kavuşmasıdır.

Hastaların kendi başına uyguladığı fizik tedavinin yanı sıra gerekli görülmesi durumunda fizyoterapistlerden de profesyonel destek alınması sağlanmalıdır. Fizyoterapi süresi hastalara bağlı değişiklik göstermekle birlikte genellikle 4-6 hafta arasında değişmektedir.

Artroskopik cerrahi sonrasında genellikle donuk omuzda hareket yeteneği hemen hemen tümüyle geri gelmektedir. Ancak bu zaman alan bir süreçtir. Bu sebeple sabırlı olunması ve fizik tedavinin düzenli olarak uygulanması gerekir. Uzun süre içerisinde yapılan esnemeler hem ağrıyı azaltmakta hem de omuz eklem hareketliliğini arttırmaktadır.

Donuk omuz tedavi edilmezse ne olur?

Donuk omuz sendromunun tedavi edilmemesi durumunda hareket kısıtlılığı gittikçe artmaktadır. Donuk omuz belirtilerinin başlamasından sonra hastalığın süresi hastalara bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Tıp literatüründe tedavi edilmeyen donuk omuz sendromu vakalarında hastalığın 2 ila 10 yıl arasında devam ettiği görülmektedir. Tedavi edilmemesinin bir diğer sonucu ise ileri yaşantılardan omuz eklem kısıtlamalarının kalıcı olmasıdır.

Donuk omuz sendromu kimlerde görülür?

Donuk omuz sendromu genellikle 40 ila 65 yaş arasındaki kişilerde görülmektedir. Kadınlarda erkeklere daha göre daha fazla görülen donuk omuz sendromu aynı zamanda diyabet hastalığında da önemli bir risk faktörü olmaktadır. Ayrıca tiroid bezi hastalıkları, uzun süre omuza hareketsiz kalan bireyler, felç geçirenler, kalp cerrahisi veya meme cerrahisi sonrasında ve Parkinson hastalığı olan kişilerde donuk omuz sendromunun gelişme riski de artmaktadır.

Donuk omuz sendromu evde tedavi edilebilir mi?

Donuk omuz tedavisinde fizik tedavi rehabilitasyon yöntemlerinin evlerde başarılı bir şekilde uygulanması durumunda hastalık tedavi edilebilir. Ancak bunun için fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanlarından yardım alınması gerekmektedir.

Donuk omuz kendiliğinden geçer mi?

Donuk omuz sendromunun tedavi edilmemesi durumunda omuz ekleminde gören kısıtlılık kalıcı hale dönüşebilir. Zamanla ağrılar egzersiz ile hafifleyebileceği gibi uyku sorunları yaratacak şekilde şiddetlenebilirde.