Vajinal Mantar

Vajinal Mantar Nedir?

Vajinal mantar, kaşıntı ve vajinal akıntıya neden olabilen genital bir enfeksiyondur. Maya mantarı candida albicans genellikle bu enfeksiyonun nedenidir.

 

Vajinal mantar, esas olarak vulvanın (dış genital bölge) ve vajinanın iltihaplandığı genital bölgedeki bir mantar enfeksiyonudur. Dolayısıyla vulvovajinal kandidiyaz olarak da adlandırılır. En yaygın patojen maya mantarı candida albicans'tır. Ayrıca candida glabrata veya candida tropikalis gibi diğer türler daha az sıklıkta da olsa enfeksiyona yol açabilir.

Genital mantar enfeksiyonları hem kadınlarda hem de erkeklerde görülür ve bulaşıcıdır. Özellikle korunmasız cinsel ilişki sırasında bulaşabilirler. Erkeklerde, genellikle glans ve sünnet derisi etkilenir ve balanit (sünnet derisi ve glans iltihabı) ile sonuçlanır.

Mantarlar sıklıkla deride ve mukoz membranlarda kolonize olurlar, bu nedenle hem erkek hem de kadınların normal florasının bir parçasıdırlar. Ancak vajinadaki laktik asit bakterileri gibi diğer mikroorganizmalarla doğal bir denge içinde yaşarlarsa herhangi bir sorun oluşturmazlar. Ayrıca bağışıklık sistemi tarafından kontrol altında tutulurlar.

Ancak sağlıklı floranın dışına çıkması durumunda mantarlar çoğalabilir. Bir mantar hastalığının tipik semptomları, etkilenen bölgelerin kızarıklığını ve şişmesini içerir. Ek olarak, kadınlar genellikle vajinada yanma hissi, kaşıntı ve kremsi akıntıya sahiptir. İlişki sırasında ağrı da oluşabilir.

Vajinal Mantar: Nedenleri ve Risk Faktörleri

Her şeyden önce, candida albicans gibi maya mantarları - nadiren de candida glabrata veya candida tropikalis - genital bölgede mantar hastalıklarına neden olur. Tüm mantarlar gibi, sıcak ve nemli bir ortamı severler. Candida türleri spor oluşturabilir ve bu nedenle olumsuz yaşam koşullarında hayatta kalabilir. Bu durumda herhangi bir soruna neden olmazlar.

Mantarlar ya doğrudan vajina, ağız boşluğu veya glansın deri ve mukoza zarını kolonize eder ya da oraya gastrointestinal sistem yoluyla ulaşırlar. Genellikle orada diğer mikroorganizmalarla denge içinde yaşarlar. Örneğin vajina esas olarak laktik asit bakterileri tarafından kolonize edilir. Asidik bir ortam oluşturan laktik asit üretirler: vajinanın pH'ı normalde 4,5'in altındadır. Bu, bağışıklık sistemi ile birlikte mayanın aşırı çoğalmasını engeller.

Ancak bazı faktörler vajina ortamının dengesizleşmesine neden olabilir. Daha sonra candida mantarları çoğalabilir ve bir maya enfeksiyonu semptomlarına neden olabilir. Vajinal mantar nedenleri şunlardır:

  • Kadınlardaki hormonal değişiklikler, özellikle artan östrojen konsantrasyonu olmak üzere vajinal florayı etkileyebilir. Doğal dalgalanmalar nedeniyle var olabilir ve esas olarak hamilelik sırasında ortaya çıkar. Bununla birlikte, doğum kontrol hapları ve hormon replasman ürünleri alarak da tetiklenebilir. Hapın östrojen içeriği, hazırlanış şekline göre risk oranı farklılık gösterir.
  • Diabetes mellitus gibi metabolik bozukluklar da mantar hastalıklarını teşvik eder.
  • Aynı şekilde AIDS gibi bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar.
  • Bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ( bağışıklık baskılayıcılar ) veya kortizon preparatları kandidiyaza yol açabilir. Bununla birlikte, genital bölgede bir candida enfeksiyonu için ana risk faktörü antibiyotik almaktır: Bazı zararlı bakterileri öldürmek için kullanılırlar, ancak genellikle onları tam olarak etkilemezler, aynı zamanda laktik asit bakterileri gibi faydalı olanları da öldürürler. Bu, mantarların büyümesi için büyük olanak sağlar.
  • Ek olarak, mahrem bölgedeki aşırı hijyen, doğal cilt florasını değiştirebilir ve mantarların büyümesine izin verebilir. Her şeyden önce, agresif veya yoğun parfümlü bakım ürünlerinin kullanılması buna katkıda bulunur. Yararlı bakterileri yok edebilir ve böylece zararlı mantarlara çoğalma alanı verebilirler.
  • Yanlış giysiler de mantarların büyümesini teşvik edebilir. Dar giysiler ve sentetik kumaşlar terlemeye ve ısı oluşumuna yol açar ve bu nedenle mantarlar için ideal bir ortam yaratırlar.
  • Mantarlar korunmasız cinsel ilişki yoluyla bir partnerden diğerine geçebilir.

Vajinal Mantar: Belirtiler

Kadınlar genellikle vajinada yanma hissi, kaşıntı ve ufalanan beyazımsı bir akıntı sayesinde vajinal mantar fark ederler. Eğer vajinal mantar bulundurduğunuzdan şüpheleniyorsanız vakit kaybetmeden doktorunuzdan yardım istemelisiniz.

Doktora ne zaman gitmeli?

Bir maya enfeksiyonu belirtilerini ilk kez yaşıyorsanız veya sık sık tekrarlıyorsa, bir jinekoloğa görünmelisiniz. Hamile kadınlar da doktorlarıyla iletişime geçmeli ve uygun tedaviyi doktoru ile tartışmalıdır. Şüphe duyduğunuzda, her zaman tıbbi yardım almanız önerilir. Doktor, semptomların arkasında başka bir neden olup olmadığını kontrol edebilir.

Vajinal Mantar: Tanı Nasıl Koyulur?

Bir kadın jinekoloğa vajinal mantar şüphesiyle gelirse, önce semptomları hakkında çeşitli sorular sorulacaktır. Doktor, semptomların süresini ve şiddetini tahmin etmeye ve başka bir hastalık olup olmadığını değerlendirmeye çalışır. Diğer şeylerin yanı sıra, alınan ilaçlar, günlük hijyen veya mevcut cinsel partnerler hakkında sorular soracaktır.

Doktor daha sonra genellikle etkilenen bölgelerden bir smear testi alır. Mantar istilası olup olmadığı mikroskop altında kontrol edilir. İplik benzeri yapılar tanınabilirse, mantar olasıdır. Aksi takdirde, bakteriyel bir enfeksiyon da olabilir. Numune daha sonra genellikle bir laboratuvarda incelenir. Mantarın türü de buradan belirlenebilir.

Hasta kadınların yaklaşık yüzde onunda mantar enfeksiyonu iyileşmez, sürekli geri gelir. Bu yılda dört defadan fazla olursa, jinekologlar kronik vajinal mantartan, daha doğrusu kronik tekrarlayan vulvovajinal kandidiyazdan bahseder.

Tekrarlayan candida enfeksiyonlarında mantar kültürü özellikle önemlidir. Bu sayede alışılmış ilaçlara dirençli mantar türleri de keşfedilebilir. Sıklıkla ortaya çıkan mantar hastalıkları da tespit edilmemiş şeker hastalığına işaret edebilir.

Vajinal mantar için kendi kendine test yapılabilir mi?

Vajinal enfeksiyonları önlemek veya erken teşhis etmek hamile kadınlar için özellikle önemlidir. Hem bakteriyel vajinoz hem de vajinal mantar bebek için tehlikeli olabileceğinden: Bakteriler uterusa yükselebilir ve erken doğuma neden olabilir, doğumda bebeğe bir mantar enfeksiyonu geçebilir. Vajinadaki pH değerinin dengesiz olduğunu erken fark edebilmek için eczanede pH test şeritleri veya pH test eldivenleri bulunmaktadır.

Doktorlar özellikle erken doğum riski yüksek olan kadınlara bu testleri önermektedir. Vajinadaki pH değerini yaklaşık haftada bir kontrol edebilirsiniz. Ancak cinsel ilişki gibi bazı faktörlerin pH değerini bir süreliğine değiştirebileceğini bilmelisiniz. PH değeri yükselirse, hamile kadınlar bir doktora danışmalıdır. 

Dikkat: Özellikle mantarlar normal bir pH değerinde de çoğalabilir. pH testi tek başına mantar enfeksiyonlarını dışlamaz.

Vajinal Mantar Nasıl Tedavi Edilir?

Antimikotikler olarak adlandırılan mantar önleyici maddeler, fitiller, kremler veya tabletler şeklinde tedavi için mevcuttur. Bu ilaçlar mantarların büyümesini engeller veya onları öldürür. Vajinal mantar tedavisi hakkında daha fazla bilgiyi doktorunuzdan edinebilirsiniz. Doktorunuz sizin için en uygun olan tedaviyi belirleyip hızlı bir şekilde tedaviye başlayacaktır.

Vajinal Mantar Nasıl Önlenir?

Çeşitli önlemler yardımıyla vajinanın mantar enfeksiyonu önlenebilir. Bu, uygun özel hijyen ve giysilerin yanı sıra vajinal flora için muhtemelen destekleyici maddeleri içerir. Vajinal mantar oluşumunu önleyebilecek önlemler hakkında daha fazla bilgiyi doktorunuzdan alabilirsiniz.